SHËNIM / Eurovizioni, jehona e rivaliteteve gjeopolitike

SHËNIM / Eurovizioni, jehona e rivaliteteve gjeopolitike

SHPËRNDAJE

Nga Florence De Marignan / AFP

Perceptuar si një parim i unitetit evropian, konkursi i Eurovizionit, zhvilluar për herë të parë në Zvicër në vitin 1956, është kthyer në një jehonë të rivaliteteve kombëtare, ilustruar akoma më shumë këtë vit nga mosmarrëveshjet mes Moskës dhe Kievit mbi zgjedhjen e kandidates ruse.

Vendimi i Ukrainës, vend pritës i edicionit të vitit 2017, për ndalimin e hyrjes në territorin e saj të Julia Samoilova, për shkak të një koncerti të pazakontë të zhvilluar në Krime pas aneksimit të këtij gadishulli nga Moska, ka çuar në nervozizmin e Rusisë që nuk do të marrë pjesë zyrtarisht në kompeticion.

– Tribunë për Ukrainën –

Tashmë, në maj 2016 në Stokholm, kriza ruso-ukrainase u ftua në Eurovizion me fitoren e këngëtare ukrainase, Jamala. Këngëtarja e re që përmendi në këngën e saj “1944” deportimin e Tatarëve të Krimesë nga Stalini gjatë Luftës së Dytë Botërore ishte frymëzuar nga tregimet e stërgjyshes që kishte përjetuar këtë ngjarje tragjike të historisë sovjetike.

Rusia, që aneksoi Krimenë në mars të vitit 2014, protestoi në atë kohë dhe disa zyrtarë rusë denoncuan një fitore politike ndaj kandidatit rus, Serguei Lazarev, favorit për telespektatorët.
Dy vjet më herë, kandidati për Bashkinë e Kievit, Kiev, Vitali Klitschko u kishte kërkuar evropianëve të votonin për vendin e tij në shenjë solidariteti. Kandidatët rusë u fërshëllyen dhe fitorja e travestiti austriak, Conchita Wurst u interpetua si një tallje për presidentin rus, Vladimir Putin, i cili e kishte kritikuar.

– Ndryshimi i teksteve –

Disa herë, për të shmangur tensionet politike, pjesëmarrësit janë ftuar për të modifikuar apo ndryshuar këngët. Gjithashtu në vitin 2015, titulli i këngës së grupit armen “Don’t deny” (mos mohoni), konsideruar si një ultimatum shumë i drejtpërdrejtë për Turqinë që refuzon të njohë si gjenocid masakrat e armenëve në vitin 1915, u rititullua “Face the shadow” (Përballu me hijen).

Në vitin 2009, të paktën një vit pas konfliktit mes Rusisë dhe Gjeorgjisë, organizatorët kërkuan që grupi gjeorgjian Stephane&3G të rishkruante këngën “We Don’t Wanna Put In”, kritikë e hapur kundër presidentit Putin. Gjerogjia refuzoi dhe nuk mori pjesë në konkurs.

Dy vjet më parë, Izraeli arriti të kalonte me “Push the button” (Shtypni butonin), interpretuar si një ftesë për të bombarduar Iranin. U vu re që asnjë vend arab nuk mori pjesë në Eurovizion.

Gjatë edicionit të vitit 2005, grupit ukrainas Greenjolly i është dashur të ndryshojë fjalët e këngës “Razom nas bagato” (Së bashku ne jemi shumë, himni i “Revolucionit të Portokallinjtë”) që solli opozitën pro-perëndimore në pushtet.

Përzgjedhja e papritur e këtij formacioni, krejtësisht i panjohur para revolucionit,shkaktoi në një lumë kritikash kundër pushtetit, akuzuar për manipulim të votimit.

– Pasqyrimi i marrëdhënieve Lindje-Perëndim –

Incidentet diplomatike gjatë Eurovizionit mund të jenë të panumërta, nga bojkoti i Austrisë në konkursin e organizuar në vitin 1969 në Spanjë në refuzimin e Armenisë për të marrë pjesë në edicionin e vitit 2012 në Azerbajxhan.

Por, ishte Lufta e Ftohtë që shënoi për kohën më të gjatë Eurovizionin. Krijuar gjatë kësaj periudhe nga televizionet publike perëndimore, konkursit të këngës iu bashkua që prej vitit 1961 Jugosllavia, që u shfaq si një gjest pavarësie nga Titoja përballë Moskës.

Në vitin 1968, në shtypjen e “Pranverës së Pragës” nga tanket ruse, Austria përdori gjithashtu simbolikën duke u përfaqësuar nga një këngëtar çek, Karell Gott.

Me rrëzimin e Perdes së Hekurt, anëtarësimi në Eurovizion ishte një prej vendimeve të para të ish-vendeve të bllokut sovjetik.